Customer Built Testers

Việt Nam đang làm điện gió theo phong trào?

Email In PDF.

Tính tới thời điểm hiện tại, chỉ mới có 3 trong tổng số 48 dự án điện gió đã đăng ký đi vào vận hành. Hầu hết các dự án còn lại đều đang dừng lại ở mức “báo cáo đầu tư”, nhiều dự án thậm chí chỉ mới nằm trên giấy tờ.

tuyphong copy
Điện gió Tuy Phong, nhà máy điện gió đầu tiên ở Việt Nam đi vào hoạt động.

Cuối tháng 1/2014, UBND tỉnh Ninh Thuận đã quyết định thu hồi dự án nhà máy điện gió Phước Hữu của Công ty TNHH Đầu tư phát triển điện gió Phước Hữu tại huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận do nhà đầu tư này chậm 4 năm so với tiến độ ghi tại giấy chứng nhận đầu tư.

Trong thông báo của mình, UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết, cho tới nay, Công ty Phước Hữu vẫn chưa hoàn tất thủ tục đất đai, xây dựng để triển khai khởi công trong khi theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành trong hai năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đầu tư (21/8/2009).

Về phía mình, Công ty Phước Hữu giải thích rằng, sự chậm trễ trong việc triển khai dự án do đơn vị này có thay đổi về thiết bị dự kiến đầu tư, dẫn đến phải thay đổi về thiết kế cơ sở, thay đổi về phương án đền bù, giải phóng mặt bằng. Tuy vậy, Công ty Phước Hữu không tiết lộ nguyên nhân dự án điện gió Phước Hữu lại phải “thay đổi thiết kế ban đầu”.

Thực tế, Phước Hữu không phải là đơn vị đầu tư điện gió duy nhất gặp phải trục trặc. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ngoài Phước Hữu thì các dự án như Dự án Nhà máy điện dùng năng lượng tái tạo Phước Nam - Enfinity (tại Ninh Thuận), dự án nhà máy điện gió Mũi Dinh cùng nhiều dự án khác tại Ninh Thuận, Bình Thuận, Sóc Trăng,… cũng đang rơi vào tình trạng tương tự.

Theo ông Lý Ngọc Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Năng lượng tái tạo và cơ chế phát triển sạch, Viện Năng Lượng, thành viên của Tổ thẩm định các dự án điện gió thuộc Bộ Công thương tiết lộ rằng, thực tế, khi làm báo cáo đầu tư, Công ty Phước Hữu đã lấy số liệu đo gió từ một vùng lân cận để làm báo cáo. Sau đó khi lắp cột đo thực tế tại khu vực triển khai dự án thì thấy chế độ gió không được như dự kiến nên đã “rút lui”. “Đây cũng là tình trạng phổ biến của nhiều dự án điện gió tại Việt Nam”, ông Thắng nói.

Làm theo phong trào?

Số lượng các dự án đầu tư vào điện gió “bùng nổ” vào giai đoạn 2011-2012, đặc biệt là sau Quyết định 37/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam được ban hành vào tháng 6/2011. Theo quyết định này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm mua toàn bộ sản lượng điện từ các dự án điện gió với giá mua điện tại điểm giao nhận điện là 1.614 đồng/kWh (tương đương 7,8 UScents/kWh).

Vào thời điểm lúc bấy giờ, nhiều phân tích cho rằng, Quyết định 37 của Thủ tướng Chính phủ “là bước ngoặt rất quan trọng đối với việc phát triển điện gió ở nước ta”. Và quả thực, đã có một làn sóng xin đầu tư vào điện gió sau Quyết định 37 của Thủ tướng Chính phủ. Nhờ vậy, số lượng các dự án điện gió được đăng ký ở nước ta tăng lên đáng kể trong một thời gian ngắn.

diengiobaclieuhehe
Dự án điện gió Bạc Liêu, dự án điện gió thứ 3 tính hoàn thành trong tổng số gần 50 dự án đã đăng ký.

Tại Hội nghị Gree-Biz diễn ra vào tháng 9 năm ngoái, Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 3 (PECC3), thuộc EVN cho biết, theo thống kê chưa đầy đủ, đến tháng 9/2012, chỉ tính riêng các dự án điện gió ở quy mô công nghiệp, Việt Nam đã có tới 77 dự án điện gió được đăng ký ở 18 tỉnh thành với tổng công suất lên tới 7.234 MW (công suất đăng ký giai đoạn 1 là 1.488 MW).

Tuy vậy, tại một cuộc hội thảo diễn ra hồi cuối tháng 2 vừa qua, khi nói về hiện trạng phát triển điện gió tại Việt Nam, bà Phạm Thùy Dung, Chuyên viên cao cấp, Vụ Năng lượng mới và năng lượng tái tạo, Bộ Công thương cho biết, số lượng dự án điện gió đã đăng ký chỉ có khoảng 48 dự án với tổng công suất 4.876 MW. Như vậy, chỉ sau hơn 1 năm, số lượng dự án điện gió đã giảm đi 29 dự án với công suất lên tới 2.358 MW.

Câu hỏi đặt ra là, số lượng gần 30 dự án điện gió “chênh lệch” giữa số liệu của EVN và Vụ Năng lượng mới và năng lượng tái tạo đã biến đi đâu? Theo ông Lý Ngọc Thắng cho rằng, ngay cả số liệu 48 dự án hiện tại do Bộ Công thương cung cấp cũng không chính xác.

"Con số mà Bộ Công thương thống kê là số lượng dự án đăng ký từ trước tới nay chứ không phải là số dự án đang triển khai. Trong danh sách này có những dự án mà chủ đầu tư đã bỏ đi và không bao giờ quay lại nữa”, ông Thắng tiết lộ.

Ông Thắng cho biết, việc nhiều chủ đầu tư đã rút lui khỏi các dự án điện gió đã đăng ký thì các địa phương có biết, tuy vậy, không có ai tập hợp được số liệu này. “Hiện tại, số lượng dự án điện gió còn ‘sống’ chỉ vào khoảng 30 dự án mà thôi”, ông Thắng khẳng định. Đáng nói hơn, trong số không nhiều dự án vẫn còn tiếp tục, tới nay, chỉ mới có 3 dự án điện gió được khánh thành và nối lưới.

Lý giải nguyên nhân việc triển khai điện gió tại Việt Nam chậm và tình trạng nhiều nhà đầu tư “rút chạy”, ông Thắng cho rằng, nguyên nhân không chỉ là vấn đề thiếu vốn đầu tư hay giá điện còn thấp mà vì nhiều nhà đầu tư đang tham gia vào điện gió theo kiểu phong trào.

"Nhiều nhà đầu tư tham gia đầu tư vào điện gió vì nghĩ rằng điện gió ‘dễ ăn’ mà không hề có kiến thức gì về gió. Thậm chí, nhiều trường hợp tìm đến chúng tôi nói rằng, đang gặp khó khăn trong công việc kinh doanh nên muốn xoay sang làm điện gió”, ông Thắng nói.

Trong khi đó, các nhà đầu tư nước ngoài khi có ý định đầu tư vào điện gió tại Việt Nam thường được các nhà tư vấn “nói quá lên” về tiềm năng gió cũng như triển vọng của dự án. Tuy nhiên, sau khi đó gió thực tế tại vùng triển khai dự án thì chế độ gió lại không đạt nên nhà đầu tư chỉ còn cách lắc đầu rồi bỏ đi.

Theo ông Thắng, chính vì đầu tư theo phong trào, không có sự tính toán và tìm hiểu kỹ lưỡng đã dẫn tới tình trạng nhà đầu tư đăng ký xin cấp phép làm dự án rồi lại “rút chạy” khi phát hiện ra rằng, chế độ gió tại vùng dự án quá thấp và dự án không thể sinh lợi nhuận như tính toán.

Nhiều lầm tưởng về điện gió

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 có xét đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ ban hành tháng 7/2011 (thường được gọi là Quy hoạch điện VII) đã đặt ra mục tiêu ưu tiên ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo cho sản xuất điện, tăng tỷ lệ điện năng sản xuất từ nguồn năng lượng này từ mức 2% năm 2010, lên 4,5% tổng điện năng sản xuất vào năm 2020 và 6,0% vào năm 2030. Theo đó, tổng công suất nguồn điện gió từ mức không đáng kể hiện nay dự kiến đạt 1.000 MW vào năm 2020, khoảng 6.200 MW vào năm 2030.

Vào thời điểm đó, nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu của năng lượng tái tạo (NLTT) mà nhất là điện gió trong Quy hoạch điện VII còn “quá thấp” so với tiềm năng. Nhận định này được đưa ra dựa trên số liệu từ Bản đồ tài nguyên gió Đông Nam Á của Ngân hàng thế giới thực hiện vào năm 2001. Theo đó, hơn 39% tổng diện tích Việt Nam được ước tính có tốc độ gió trung bình hằng năm lớn hơn 6m/giây ở độ cao 65m, tương đương với tổng công suất lên tới 512MW. Với con số này, tiềm năng của điện gió Việt Nam lớn hơn 200 lần công suất Nhà máy thủy điện Sơn La và hơn 10 lần tổng công suất điện dự báo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam vào năm 2020.

Tuy nhiên, vào năm 2010, Bộ Công thương và Ngân hàng thế giới đã cập nhật lại số liệu tiềm năng gió tại Việt Nam. Theo số liệu này, tổng công suất lắp đặt điện gió trên lý thuyết của Việt Nam chỉ vào khoảng 10,637 MW, chỉ bằng 2% con số năm 2001. Các số liệu này đều được công bố trên website của Bộ Công thương. Mặc dù vậy, con số số 512MW sau này vẫn được giới truyền thông nhắc lại nhiều lần mỗi khi nói về tiềm năng “to lớn” cho ngành điện gió Việt Nam.

Theo ông Lý Ngọc Thắng, không chỉ giới truyền thông mà nhiều người vốn không có hiểu biết sâu về lĩnh vực điện gió, cũng không tìm hiểu kỹ đã gây lầm tưởng về tiềm năng điện gió. “Trên thực tế ngay cả con số 10,673 MW do Bộ Công thương cập nhật cũng mới chỉ là con số tính toán trên lý thuyết chứ vào thời điểm hiện tại, chúng ta vẫn chưa có một bản tiềm năng gió chi tiết cho riêng Việt Nam”, ông Thắng nói.

Với "tiềm năng" điện gió vẫn chưa được tính toán một cách chính xác cộng thêm tình hình đầu tư điện gió theo kiểu phong trào, nhiều chuyên gia cho rằng, những mục tiêu về năng lượng tái tạo nói chung và điện gió nói riêng trong Quy hoạch điện VII sẽ khó đạt được như dự kiến.

(theo: Vietnamnet)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: