Customer Built Testers

Những con số gây sốc về thủy điện nhỏ

Email In PDF.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH Phan Xuân Dũng đã gây ra một cú sốc tại nghị trường, khi ông công bố hàng loạt những con số minh chứng cho nhận định thủy điện nhỏ tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Trong khi đó, Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng nói rằng thủy điện Sông Tranh “Không phát hiện thêm thông tin gì phức tạp hơn, công trình vẫn an toàn”.

cohoichotdien

55% số đập không có phương án chống lũ

30% số đập chưa hề được kiểm định. 66% số đập chưa có phương án bảo vệ được phê duyệt. 55% số chủ đập hoàn toàn chưa có phương án phòng, chống lụt bão. Kèm ngay bên những con số rất đáng lo ngại  này là hai nhận định kinh khủng: 

“Hiệu quả làm việc của hệ thống quan trắc tại một số công trình thủy điện là rất thấp” và “Việc xây dựng phương án phòng, chống lụt bão cho vùng hạ du trong tình huống xả lũ khẩn cấp, vỡ đập... gặp nhiều khó khăn, ít được quan tâm”.

Số lượng các dự án thủy điện nhỏ trong quy hoạch là rất lớn (gần 90%), nhưng đóng góp về công suất của các dự án này không nhiều (khoảng 26%). Theo ông Dũng, chất lượng quy hoạch thủy điện - đặc biệt là thủy điện nhỏ - rất hạn chế; không ít dự án bị loại bỏ, thiếu khả thi, phải điều chỉnh sơ đồ khai thác và quy mô trong quá trình đầu tư. Các dự án bị đưa ra khỏi quy hoạch vì 2 lý do chính: Hiệu quả đầu tư thấp, không có nhà đầu tư quan tâm và có tác động xấu đến môi trường và KT-XH. Chủ nhiệm Ủy ban KHCN và MT cũng nhìn nhận “có giai đoạn việc quản lý chất lượng công trình xây dựng hầu như được giao hoàn toàn cho chủ đầu tư thực hiện và tự chịu trách nhiệm, thiếu sự kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước”. Tại một số dự án, chất lượng khâu khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát có nhiều hạn chế, gây không ít hệ lụy tiêu cực.

Thủy điện Sông Tranh: Chưa có quyết định cuối cùng

Do thời gian bố trí chỉ nửa buổi chiều và Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đã đọc báo cáo tóm tắt hết hơn 40 phút, đã chỉ có 1 câu hỏi và 1 ý kiến phát biểu.

“Thủy điện Sông Tranh thuộc diện nào? (tạm hoãn hay hủy bỏ)” - Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn chất vấn.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng mở đầu bằng việc đánh giá “có một số vụ động đất nhỏ liên quan đến thủy điện Sông Tranh 2, được ĐBQH và cử tri quan tâm”. Theo bộ trưởng, Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng chủ trì Hội đồng thẩm định quốc gia an toàn công trình nhằm xác định độ an toàn của đập. Ủy ban KHCN quốc gia cũng được giao tiếp tục quan trắc dư chấn, “sử dụng cả chuyên gia nước ngoài từ Nga, Ấn Độ, Nhật Bản”.

Việc này - theo Bộ trưởng Hoàng - được tiến hành tích cực từ cuối năm 2011 đến nay. Tuy nhiên, “đến ngày hôm nay, Thủ tướng chưa có quyết định chính thức về việc tích nước. Hiện tại chỉ cho tích trên cao trình mực nước chết 4-5m”. Quá trình theo dõi, trên quan điểm “xử lý thận trọng, nghiêm túc, lấy lợi ích an toàn đập là chính, lợi ích phát điện tính sau” - Bộ trưởng Hoàng nói - “không phát hiện thêm thông tin gì phức tạp hơn, công trình vẫn an toàn”. Theo ông, “qua một quá trình quan trắc nữa, nếu đủ thông số, Chính phủ sẽ quyết định cho tích nước đến cao trình thiết kế hay giữ nguyên mực nước như hiện nay” và “trong khi chưa có kết luận chính thức thì tạm dừng tích nước”.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của QH Ksor Phước dành toàn bộ thời gian phát biểu để nói về các sự cố thủy điện. Theo ông, báo cáo về quy hoạch thủy điện “cần bổ sung thêm, báo cáo phải nêu rõ thêm về sự cố mà các nhà máy thủy điện đang sử dụng. Kết luận sự cố đó từ đâu, từ quy hoạch, thiết kế hay không nghiêm túc trong vận hành và gây thiệt hại thế nào”. 

Dẫn từ 2 cuộc giám sát, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cho rằng “mặt trái của thủy điện bao giờ cũng làm thu hẹp diện tích rừng, gây tổn thất môi trường”. Trong thực tiễn, ông nói, thủy điện làm thay đổi dòng chảy của nước, ảnh hưởng đến hạ lưu từ khô hạn, ngập mặn. Hơn nữa, khi di bà con đi, việc giải quyết đất sản xuất đang gây khó cho bà con khi “đa số lâm nghiệp, chất lượng đất không tốt, Nhà nước không đầu tư lớn rất khó để phát triển SX”. Đưa ra con số thu nhập bình quân 6,6 triệu đồng/người/năm, ông Phước nói mức thu nhập bình quân mới “vượt mức nghèo, nhưng lại chạm vào cái cận nghèo”. 

Sau khi các sự cố được Bộ trưởng Hoàng giải thích “Đây chỉ là những công trình nhỏ, chủ đầu tư tư nhân, công suất không lớn”, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân một mặt khẳng định vai trò của thủy điện đối với an ninh năng lượng quốc gia, làm tăng tỉ trọng sản xuất công nghiệp, tạo nhiều việc làm và cả chức năng tham gia chống lũ; tuy nhiên, bà cũng yêu cầu “cần phải khái quát những sự cố, mặt trái của thủy điện”.    

(theo: Lao Động)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: